"İslam Dini Aqla hitab eder. Basirete  Nur verir, Qalb'in üzerindeki yoğun perdeleri kaldırr, kalbi fasid akıdeler zincirinden, batıl hurafeler kösteğinden kurtarır. İslam yaratıcıyı tanıttı, Tevhid’in delillerini ortaya koydu. Bu sayede akli-selim sahipleri  Allah'ın sıfatlarından vacib, caiz ve müstahil olanlarını bildi. Dini Muhammedi Allah ile kulu arasına giren perdeleri, kahinleri, din adamlarını ve aracıları ortadan kaldırır.

     Dini İslam Davet ettiği şeyi delille ispat eder.. İslam, halkın büyüğünü, küçüğünü, avamını ve havassını  şuna davet eder: Siz akıl ve fikrin irşad ettiği hususlarda düşünmek  ve anlamak için Allah'ın  akıl ve fikirle  şereflendirdiği  insanlarsınız. Maddi alemi anlayın fakat  Adil şeriatin ve kamil, faziletin  hududunda durun. Yaratanınızı akıl ve fikirle bulun.. İşte  islam  akla bu kadar itina etmiştir.

     İslam dini talim, terbiye, tefekkür ve ictihadla aklı koruduğu gibi, akla zarar  veren  veya  aklı izale eden şeylerden de düşünceyi korur. İlk nazil olan ayetin "oku" diye başlaması  İslam'ın akla, ilme, marifete   ve düşünceye verdiği önemi gösterir. Aynı hitapta kaleme  işaret edilmesi bunun diğer  bir delilidir. Dini İslam bir akıl, fikir, burhan, delil  ve nazar dini olduğu için akli düşünce en mühim bir esastır. İslam’ın temeli olan Tevhid’de akli nazar  umdedir. İslam bütün hükümlerinde akla hitap eder. Müslümanlıkta akıl ile nakil daima muvafıktır.

     İslam  dini bir çok ayetlerle insanları tekekküre, tezekküre, itibare, tedebbüre, teakkule ve tefehhüme davet eder. Nazar  ve tefekküre ait ayetlerin  sayısı 500 den fazladır. İslam akıl nurunu söndürmez, basiret meşalesini köreltmez. Aksine düşüncetyi kuvvetlendirir, fikri düzeltir, akla rehner olur, ulaşamadığı hakikate aklı aydınlatır, göremediği zarar ve tehlikelerden onu kurtarır, akıl için ilahi bir kandil olur, onu nurundan faydalandırır.

     İslam, akıl ve fikri taklid zincirinden kurtararak hem his ve tecrübe ile hem de akıl ve muhakeme  ile fikre revac, kalbe inkişaf verir. Bilumum haklara ehil, vazifelerle mükellef olmanın şartı akıldır. Aklı eksik olanın ehliyeti ve salahiyeti de noksan olur. İslam, fikre meşru bir  dairede istiklal bahşetmekle hakkı, delil ile arar. İstiklal-i fikir ise eksik bir akılla olmaz. Fikir istiklaline sahip olanlar akıllarını doğru ile yanlışı, faydalı ile zararlıyı tanımak ve ayırd etmek hususunda kullanırlar. Fikren müstakil olan  insan hakkı, tam ve kamil manada bie serbesti içinde arar.

     İslami hükümlerde ilme  aykırı hiç bir esas, aklın esarete düşmesine sebep olacak hiçbir engel yoktur. Körükörüne taklidi iptal, burhan ve delil arama, sağlam bir temele dayanmayan söulentileri red, islam  dininin bir imtiyazdıdır.  İslam aklı ve fikri donukluktan ve taşlaşmaktan kurtarmış, başkalarının sultasına teslim etmemiştir."

Angilikan Kilisesine Cevap Adlı Eserinde Aklın değeri -  s.60, 184